معرفی کتاب: شماس شامی

عنوان: شمّاس شامی

تالیف: مجید قیصری

ناشر: افق

درباره کتاب:

“شماس شامی” روایتی داستانی از این فرد مسیحی است .او به واسطه مشاهدات عجیبی که برایش رخ می دهد به انتظار کاروان کربلا می نشیند و برایش اتفاقاتی می افتد.

کم وبیش مرثیه های امام شهیدان را شنیده ایم وگاه نیز با آنها گریسته ایم.این غم، غمی نیست که بتوان در محضر آن آرام نشست و دم نزد حتی اگر به دین دیگری باشی وآیین دگر.

از یکی از روضه خوانان قدیمی تهران نقل شده است که در یکی از روزهای محرم دسته عزاداری به خیابان آمده بود  ومرثیه سرای آن مشغول ذکر مصیبت برای حضرت علی اصغر بود.زنی مسیحی را دیدند که در گوشه ای از خیابان مشغول گریه برای این بزرگ زاده هاشمی بود.سبب ناله را از او پرسیدند واو با بغض گفت : در میدان جنگ ،مردان به میدان میروند وکشته می شوند .تمام غصه من برای این شیرخواره است که مگر او چه لطمه ای به دشمن می توانست بزند.

این ماجرا همگان را درگیر خود کرده است.نقل است که در بزم یزید ،همو که ننگ نام انسان است ،فردی مسیحی به اعتراض برخاست ویزید را مورد خطاب وعتاب قرار داد.گفت که من از تبار چند دهمین نبی خدا هستم وهرگاه که به میان قوم خود می روم  مرا عزیز می دارند چرا که معتقدند خون اجدادم در رگهای من جریان دارد.حال تو بوزینه اموی خون نواده رسولتان را برزمین ریخته ای واینگونه مستانه بر دهان او چوب می زنی.

“شماس شامی” روایتی داستانی از این فرد مسیحی است .او به واسطه مشاهدات عجیبی که برایش رخ می دهد به انتظار کاروان کربلا می نشیند و برایش اتفاقاتی می افتد.

معرفی کتاب: بابا گوریو

عنوان: بابا گوریو

تالیف: اونوره دو بالزاک

ترجمه: مهدی سحابی

درباره کتاب:

این شاهکار کلاسیک که در بسیاری از فهرست‌ّها جز صد کتابی‌ است که باید خوانده شود، شرح‌حال پیرمردی به‌نام بابا گوریو است که عاشقانه دلباخته‌ی دو دختر خود است اما مورد بی‌مهری و بی‌توجهی شدید آن‌ها قرار می‌گیرد. او که روزی تاجری ثروتمند بود، تمام ثروت خود را وقف ازدواج دختران‌اش کرد و روز‌های پایانی عمر خود را در فقر و تنهایی می‌گذراند. باباگوریو در‌نهایت مجبور شد در مهمان‌خانه‌ای ساکن شود. رفاقت او با جوانی به‌نام اوژن و گره‌خوردن زندگی این دو انسان متفاوت با یکدیگر بخش دیگری از اتفاقات این رمان بلند را رقم می‌زند. «کلود فارو» عضو فرهنگستان فرانسه در باب این رمان گفته است: « که این داستان را بارها خوانده و هر بار همان هیجان مطالعه اول به او دست داده است.» بالزاک، نویسنده‌ نام‌دار فرانسوی، از چهره‌های برجسته ادبیات واقع‌گرایانه در فرانسه بود، که تمام عمر 51 ساله‌اش را صرف نگارش کتاب‌هایی ماندگار کرد.« «اوژنی گرانده»، «چرم ساغری» و «پیر دختر» از دیگر شاهکارهای اونوره دو بالزاک محسوب می‌شوند. عده‌ای معتقدند داستایوسکی بسیار از بازالک تاثیر گرفته است، تا آن حد که اگر بالزاک نبود، داستایوسکی، داستایوسکی نمی‌شد.

معرفی کتاب: آتش بدون دود

عنوان: آتش بدون دود

تالیف: نادر ابراهیمی

ناشر: روزبهان

بخش‌هایی از کتاب:

گریستن به خاطر شفای انسان نیست به خاطر وفای انسان است .

فرزندی که آگاهانه از خواسته های پدر سرپیچی می کند ، به نوسازی تاریخ می رود اما پدری که از فرزندان آگاه خویش روی می گرداند ، تنها خود را نابود می کند .

از عشق سخن باید گفت ، همیشه از عشق سخن باید گفت .
عشق در لحظه پدید می آید ، دوست داشتن در امتداد زمان . این اساسی ترین تفاوت میان عشق و دوست داشتن است . عشق معیارها را درهم می ریزد ، دوست داشتن بر پایه معیارها بنا می شود . عشق ناگهان و ناخواسته شعله می کشد ، دوست داشتن از شناختن و خواستن سرچشمه می گیرد . عشق قانون نمی شناسد ، دوست داشتن اوج احترام به مجموعه ای از قوانین عاطفی ست . عشق فوران می کند – چون آتشفشان و شره می کند – چون آبشاری عظیم ، دوست داشتن ، جاری می شود – چون رودخانه ای بر بستری با شیب نرم . عشق ویران کردن خویش است ، دوست داشتن ، ساختنی عظیم .

تو یا انسان به معنای متعالی آن نیستی و یا همیشه مسئول سخنی هستی که باری به دلیلی بر زبان آورده یی . گفتیم و گذشت فرزند ناجوانمردی ست .

تمام مسئله این است که هیچ چیز را برای همیشه در تعلیق نمی توانی نگه داری . تاریخ به انتظار تصمیم تو نخواهد نشست . تو می توانی زودتر از آن لحظه ای که انتظار به اوج خود می رسد ، و ظرف بلور در میان زمین و هواست ، ضربه ات را بزنی و انتظار را پایان بخشی اما هرگز نمی توانی کاسه را میان زمین و هوا رها کنی . زودتر شکستن ، آری . دیرتر شکستن ، شاید . اما به هر حال شکستن ، نقش بلور است .

 

معرفی کتاب: آرزوهای بزرگ

عنوان: آرزوهای بزرگ

تالیف: چارلز دیکنز

ترجمه: ابراهیم یونسی

ناشر: دوستان

معرفی کتاب:

کتاب «آرزوهای بزرگ» نوشته‌ي «چارلز دیکنز» نویسنده‌ی برجسته‌ی انگلیسی را «ابراهیم یونسی» به فارسی برگردانده است. در توضیح پشت جلد کتاب آمده است: «آرزوهای بزرگ مانند دیوید کاپرفیلد رمان- خاطره است و در این مقام شخصیت داستانی و شخصیت داستانی و شخصیت فردی را، به شیوه‌ای که هم مناسب و هم گریزنده است، به هم می‌آمیزد و در ابهام می‌برد. همانطور که اغلب در نوشته‌های دیکنز می‌بینیم، طرح و قالب این بسط و گسترش و تلاطم، استوار و ساده است و در آن از شرح و تفصیل اجتناب شده است. یکی از موفقیت‌های این رمان آمیختن قصه‌ی احوال شخصی با ادعانامه‌ای است که علیه جامعه عنوان شده است و این نکته مسلم است که دیکنز مسائل اجتماعی را ساده می‌کند، اما ادعانامه‌ای که علیه جامعه عنوان می‌کند به جای خود باقی است.» چارلز ديكنز، به عنوان تاثیرگذارترین نویسنده در زبان انگلیسی پس از شکسپیر شناخته می‌شود. او شخصیتی شوخ‌طبع داشت و با حس کنجکاوی که در وجودش بود، نوآوری‌هایی در عرصه‌ی نویسندگی به وجود آورد. «نوشته‌های پیکویک»، «الیور توییست»، «ماجراهای نیکلاس نیکلبی»، «دکان عتیقه‌فروشی»، «بارنابی روج»، «سرود كريسمس»، «مارتين چوز‌لويت»، «دامبي و پسر»، «ديويد كاپرفيلد»، «خانه‌ی غم‌زده»، «دوران مشقت»، «دوريت كوچولو»، «داستان دو شهر»، «آرزوهاي بزرگ»، «دوستان مشترك ما»، «عبور ممنوع» و «اسرار ادوين درود» رمان‌های برجسته‌ی این نویسنده‌‌ی انگلیسی است. کتاب حاضر را انتشارات «دوستان» منتشر کرده است.

معرفی کتاب: آشنایی با فلسفه علم

عنوان: آشنایی با فلسفه علم

تالیف: حسین شیخ رضایی، امیراحسان کرباسی زاده

ناشر: هرمس

درباره کتاب:

کتاب آشنایی با فلسفه‌ی علم تألیف دکتر حسین شیخ رضایی و دکتر امیراحسان کرباسی‌‌زاده است که توسط انتشارات هرمس منتشر شده استمؤلفین این کتاب، هر دو دانش‌آموخته‌‌ی کارشناسی ارشد فلسفه‌ی علم دانشگاه صنعتی شریف هستند و هر دو مدرک دکترایشان را در فلسفه‌ و از دانشگاه‌‌های انگلستان -دورهام و بریستول- اخذ کرده‌‌اند و هر دو اکنون استادیار و عضو هیئت علمی گروه مطالعات علم مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران می‌‌باشند.

این کتاب یکی از مجلدات مجموعه‌‌ی «آشنایی با فلسفه‌ی تحلیلی» است که همچون دیگر مجلدات این مجموعه -«آشنایی با فلسفه‌ی ذهن»، «آشنایی با فلسفه‌ی زبان» و «معرفت‌‌شناسی» – به هدف رفع کمبود متون معتبر فلسفی نگارش یافته و بیشتر به صورت درس‌نامه‌ای است که بتواند نیاز دانشجویان و علاقه‌‌مندان به این حوزه را برطرف کند. البته همان طور که در مقدمه‌ی کتاب نیز آمده است، نویسندگان تلاش کرده‌‌اند از طرح نظرات شخصی‌‌شان در طرح مباحث فلسفی تا جای ممکن اجتناب کنند، اما چنان‌که می‌‌دانیم انقطاع کامل نویسنده از پیش‌‌فرض‌‌هایش تقریباً غیرممکن و یا بسیار دشوار است، چنان‌کهنگارنده‌‌ی این متن نیز از این قاعده مستثنی نمی‌‌باشد.

«آشنایی با فلسفه‌ی علم» از 7 فصل اصلی تشکیل شده است که «فلسفه‌ی علم، علم و شبه‌علم»، عنوان فصل نخست این کتاب و «استقرا و تأیید»، «روش‌‌شناسی علم»، «واقع‌‌گرایی و ابزارگرایی علمی»، «تبیین علمی»، «قوانین طبیعت» و «اخلاق علم» به ترتیب عناوین فصول دیگر آن هستند. به نظر می‌‌رسد بهتر آن است تا ضمن مروری بر فصول هفتگانه‌ی کتاب، ارزیابی اختصاصی هر فصل و سپس ارزیابی کلی درباره‌ی آن صورت گیرد تا خوانندگان با محتوای فصول و فضای کلی کتاب نیز آشنا شوند.

معرفی کتاب: قیدار

عنوان: قیدار

تالیف: رضا امیرخانی

ناشر: افق

درباره کتاب:

رمانی از رضا امیرخانی. رمانی که خودش موضوع آن را «جوانمردی» می‌داند و شخصیت اولش مردی ست که به شدت نیاز دارد خودش باشد. داستان کتاب، داستان مردی به نام قیدار است که پیش از انقلاب دستگیر مظلومان است و لوطی‌منشانه مشکلات را حل می‌کند اما مشکلات درونی و بیرونی کم نیستند.

قیدار ماجرای مرد گاراژداری در دهه‌ی پنجاه است که مرام «جوانمردی» را در خود حفظ کرده است. درِ خانه‌ی قیدار همیشه به قاعده‌ی رد شدن یک مظلوم باز است، ۲۰ اتاق در گاراژش دارد برای ماندن درماندگان، سفره‌های بزرگ غذا می‌اندازد و… او با دختر مظلوم و هتک حرمت‌شده‌ای به نام «شهلا» آشنا می‌شود. کتاب ماجراهای قیدار و جوانمردی‌های اوست. هر فصل قیدار به نام یک ماشین نام‌گذاری شده است: «مرسدسِ کوپه‌ی کروک آلبالویی متالیک»، «اسب اینترنشنال» و…

 

معرفی کتاب: برادران کارامازوف

عنوان: برادران کارامازوف

تالیف: فئودور داستایوفسکی

ترجمه: پرویز شهدی

ناشر: انتشارات به سخن

درباره کتاب:

«برادران کارامازوف» نوشته «فئودورداستایوفسکی» یکی از با ارزش‌ترین دستاوردهای ادبیات اروپا در نیمه دوم قرن نوزدهم به شمار می‌آید. این رمان که پرویز شهدی آن را به فارسی برگردانده است، داستان کینه شدید برادران کارامازوف را نسبت به پدرشان در یکی از شهرهای کوچک روسیه، روایت می‌کند. «فئودورداستایوفسکی» خالق آثار ارزشمندی همچون «جنایت و مکافات»، «برادران کارامازوف» و«ابله» است. شاید بتوان گفت کمتر نویسنده‌ای همانند او توانسته است اندیشه‌های ژرف و عذاب وجدان آدمی را توصیف کند. «برادران کارامازوف» یکی از مشهورترین آثار داستایوسکی است که در سال ۱۸۷۹ یعنی دو سال پیش از مرگ نویسنده، به چاپ رسید. به نظر می‌رسد این رمان قسمت نخستین از یک مجموعه سه گانه باشد، اما عمر نویسنده کفاف تکمیل دو اثر دیگر را نداده است. داستان پر کشش و پر شخصیت برادران کارامازوف، در صبح یکی از روزهای آفتابی ماه اوت آغاز می‌شود. درشکه کهنه و بزرگی که پیرمردی پنجاه و هفت ساله و پسرش ایوان در آن نشسته‌اند، به طرف صومعه می رود. پیرمرد می‌خواهد در جلسه‌ای در کنار پیر صومعه: پدر زوسیما، اختلاف بین خود و پسر اولش، دیمیتری را حل کند…. بسیاری «برادران کارامازوف» را وصیت‌نامه داستایوفسکی به ملت روس دانسته‌اند. در این رمان، محور اصلی داستان روی تشریح ارتباط اشخاص با خودشان و دیگران است. داستایوفسکی در بسیاری از آثارش به تشریح خصوصیات روانی انسان‌ها و روابط میان آن‌ها می‌‌پردازد. او اغلب درون ذهن شخصیت‌هایش را به تصویر می‌کشد و خواننده را به مکاشفه‌ای درونی با آنها فرا می‌خواند؛ بنابراین مخاطب آثار او به شناخت مفاهیم ژرف زندگانی و تفکر در مورد شخصیت‌های رمان، دعوت می‌شود.

معرفی کتاب: آگاهی

عنوان: آگاهی

تالیف: سوزان بلکمور

ترجمه: رضا رضایی

ناشر: فرهنگ معاصر

 

درباره کتاب:

نشر «فرهنگ معاصر» چندی‌ست که دست به انتشار مجموعه‌ای باعنوان کلی «دانش معاصر» زده است. این مجموعه با دبیری دو نفر از استادان صاحب‌نظر و شناخته‌شده، «دکتر محمدرضا خواجه‌پور» و «دکتر حسین معصومی همدانی،» انتشار می‌یابد و هدف آن این است که با چاپ شماری از کتاب‌های علمی جدید گستره‌ی وسیعی از دانش را در اختیار خواننده‌ی ایرانی قرار دهد، چرا که آگاهی شهروند قرن بیست و یکم از این دانش‌ها ضرورت تام دارد و بدون آن‌ها زنده‌گی در جامعه‌ی امروز، شناخت خود، جامعه و جهان دش‌وار خواهد بود. کتاب‌های مجموعه‌ی «دانش معاصر» با سلیقه‌ای خاص انتخاب و توسط به‌ترین مترجمان به فارسی برگردان شده‌اند و می‌توانند آغاز خوبی برای انتشار کتاب‌های حوزه‌ی علم در ایران به شمار بیایند، حوزه‌ای که سال‌هاست مغفول مانده و کم‌ترین سهم را از بازار گسترده‌ی ترجمه و انتشار کتاب دارد.

کتاب «آگاهی» نوشته‌ی دکتر «سوزان بلکمور» چهارمین مجلد از مجموعه‌ی «دانش معاصر» است. سوزان بلکمور، روان‌شناس و مدرس برجسته‌ی انگلیسی، سال‌هاست تلاش خود را وقف شناخت آگاهی کرده و کتاب‌ها، سخن‌رانی‌ها، مقاله‌ها و برنامه‌های رادیو – تله‌ویزیونی متعددی در این زمینه ارایه داده است. او حتا یک فیلم درباره‌ی هوش میمون‌ها ساخته و نیز مدت‌هاست که در وبلاگ‌اش جدیدترین دغدغه‌ها و دست‌آوردهای‌اش را با علاقه‌مندان مباحث علمی به اشتراک می‌گذارد. بلکمور در سال ۲۰۰۰ تدریس روان‌شناسی در دانش‌گاه وست آو اینگلند، بریستول، را رها کرد تا کتابی درسی با موضوع آگاهی بنویسد. پژوهش و نظریه‌پردازی در زمینه‌ی آگاهی قرن‌های متمادی در انحصار فلاسفه و مفسران دینی بود اما بلکمور در کتاب آگاهی نشان می‌دهد با پیش‌رفت‌های خارق‌العاده‌ای که در حوزه‌ی شناخت مغز صورت گرفته دیگر این زیست‌شناسان، عصب‌پژوهان و روان‌شناسان هستند که صلاحیت سخن گفتن درباره‌ی آگاهی را دارند و شناخت آگاهی موضوعی‌ست که در ارتباط مستقیم با یافته‌های جدید علمی قرار دارد، نه حدس و گمان و خیال‌پردازی‌های شاعرانه و فیلسوف‌منشانه.

آگاهی شاید بغرنج‌ترین مساله‌ی سراسر تاریخ بشریت باشد. این پرسش هم‌واره بی‌پاسخ لحظه‌ای از ذهنیت جمعی نوع بشر خارج نشده و در طول تاریخ با قدرت تمام به جست‌وجوی پاسخی درخور برآمده است. این راز از آن‌ جهت بزرگ‌ترین چالش پیش روی بشر شناخته شده که درواقع پارادوکسیکال است. چون ما باید با خود ِ آگاهی به شناخت آگاهی برویم و از درون یک دستگاه به ساختار بیرونی هم‌آن دستگاه پی ببریم، یعنی از نوعی مهندسی معکوس بهره بگیریم. بسیاری از اشتباهات، تصورات غلط، و حتا تئوری‌های معروف بی‌پایه که از طرف برخی از بزرگ‌ترین چهره‌های علمی و فلسفی ارائه شده‌اند، منتج از همین معضل است. اگر ما ساختار و ماهیت مغز خود را بشناسیم، گامی بزرگ در راه شناخت آگاهی ـ یا حداقل اصلاح تصورات غلط‌‌مان درباره‌ی آگاهی ـ برداشته‌ایم، و این هم‌آن کاری‌ست که بلکمور تلاش کرده در کتاب‌اش صورت دهد.

سوزان بلکمور نشان می‌دهد بسیاری از نکاتی که ما درباره‌ی آگاهی و شیوه‌ی کار اعضای مرتبط با آن نظیر مغز و چشم‌ها می‌دانیم نادرست است. درواقع، آن‌چه ما بدیهیات می‌دانیم نه تنها بدیهی نیستند که کاملن در تضاد با ایده‌های ما قرار دارند. آزمایش‌های مختلف این موضوع را تایید کرده‌اند. به‌عنوان مثال، آزمایش «کوری در برابر تغییر» نشان می‌دهد که دیدن باعث شکل‌گیری بازنمود جزء به جزء جهان بصری نمی‌شود. یا این‌که آزمایش‌ها نشان داده‌اند برخلاف این‌که ما تصور می‌کنیم دیدی پانورامایی نسبت به جهان داریم، درحقیقت، در قسمتی از چشم کاملن کوریم! دیگر این‌که اتفاقاتی مثل راننده‌گی ناآگاهانه نشان می‌دهد که بینایی و ادراک ما می‌تواند جدا از آگاهی‌مان به فعالیت ادامه دهد. نواحی مختلفی در مغز به ادراک بینایی اختصاص دارند و به هم‌این دلیل است که بعضی از بیمارها که قسمتی از مغزشان آسیب دیده هم‌چون‌آن خوب می‌بینند اما نسبت به بینایی‌شان آگاهی ندارند. آن‌ها می‌توانند دست دراز کنند و اشیا را با دقت بردارند اما نمی‌توانند آن آشیا را درک کنند.

فقط این‌ها نیست. باید نکاتی هم درباره‌ی بعضی از چیزهای جدید مثل مم‌ها بدانیم و اطلاعات‌مان درباره‌ی مسائلی هم‌چون هیپنوتیسم، فلج بیداری، آگاهی در دیگر موجودات ـ جان‌دار و غیرجان‌دار ـ و … را نوسازی کنیم. اگر پیش فرض‌های ما درباره‌ی این موضوعات غلط است ـ که معمولن هست ـ پس باید نتایج حاصل از این فرض‌ها هم غلط باشد. چاره آن است که پیش‌فرض‌های‌مان درباره‌ی آگاهی و خودشناسی را کنار بگذاریم و دانسته‌های جدیدی را که علم در اختیارمان قرار داده در جهت بازآفرینی تصوری به‌تر از آگاهی به کار بگیریم.

سوزان بلکمور با بررسی و تبیین دانسته‌های مختلف علمی درباره‌ی ساختار و نحوه‌ی کارکرد مغز و چشم هم‌این کار را می‌کند و در آخر به این نتیجه می‌رسد که آگاهی یک توهم بزرگ است! به نظر او اشتباه ما از آن‌جا شروع می‌شود که از خود می‌پرسیم «آیا الان من آگاه هستم؟» و چون جواب همیشه «بله» است «می‌پریم به این نتیجه‌گیری غلط که گویا هم‌واره آگاه هستیم.» بقیه‌ی خطاها از این‌جا ناشی می‌شود، چون پس از آن استعاره‌هایی جعل می‌کنیم که با این نتیجه‌گیری جور بیایند. اما «کاملن برخطاییم.»

بلکمور تئوری توهم بودن آگاهی را روشن‌گر می‌داند زیرا با این فرض دیگر «لازم نیست توضیح بدهیم آگاهی چه‌گونه از فعالیت عینی مغز حاصل می‌شود یا پدید می‌آید، زیرا اصلن نه حاصل می‌شود و نه پدید می‌آید. لازم نیست تفاوت جادویی فعالیت مغزی آگاهانه با فعالیت مغزی ناآگاهانه را توضیح بدهیم، زیرا تفاوتی نیست. مجبور نیستیم بپرسیم تجربه‌های ذهنی چه‌گونه تکوین یافته‌اند یا این‌که کارکردی دارند یا ندارند، زیرا هیچ سیلان تجربه‌ها وجود ندارد – صرفن روی‌دادی گذرا وجود دارد که به توهم دامن می‌زند.» باید دقت کرد منظور از توهم بودن آگاهی عدم وجود آن نیست، بل‌که لفظ توهم (illusion) به معنی تعبیر غلط از ماهیت واقعی یک چیز است.

کتاب «آگاهی» منبعی‌ست که فقدان منابع معتبر پژوهشی به زبان فارسی درباره‌‌ی این مبحث مهم علمی و فلسفی را تا حدودی جبران کرده است. زبان ساده، پرهیز از مغلق‌گویی‌های معمول در متون علمی و احاطه‌ی بی‌نظیر محقق بر موضوع مورد بحث باعث شده که «آگاهی» به کتابی خوش‌خوان بدل شود، کتابی که می‌تواند برای طیف گسترده‌ای از خواننده‌گان متخصص و غیرمتخصص مفید و جذاب باشد.

منبع: حسین جاوید – چاپ‌شده در مجله‌ی علمی «دانش‌گر» – شماره‌ی ۴۱

پایان حماسی کاسینی

روز جمعه کاوشگر کاسینی به مأموریت خود پایان خواهد داد و به درون زحل سقوط خواهد کرد. کاسینی برای من یادآور خاطرات جالبی هست. تقریبا مقارن با شروع دوره دانشجویی ام اخبار مأموریت کاسینی منتشر شد و من هم مثل خیلی از جوانان علاقمند به آسمان پیگیر اخبار بودم و با دیگران به اشتراک می‌گذاشتم.

حال، پایان مأموریت کاسینی نیز تقریبا با پایان دوران دانشجویی و آغاز دوران دیگری در زندگی علمی من مقارن شده است.

مرگ کاسینی نیز به دستاوردها و دانش بشری کمک خواهد کرد و اطلاعات ارزشمندی از زحل برای ما ارسال خواهد کرد.